Değişime Şimdi Başlayabiliriz*

Çeviri: Yağmur Poyraz

0
860

Merhaba.

Bir buçuk yıl önce, gerçekten mecbur kalmadıkça, kimseyle konuşmuyordum ama sonra konuşmak için bir neden buldum. O zamandan beri, birçok konuşma yaptım. Ve herkesin önünde konuştuğunuzda, dinleyicilerin dikkatini çekmek için kişisel veya duygusal bir şeyle başladığınızı öğrendim. Evimiz yanıyor, panik istiyorum, nasıl cüret edersin gibi şeyler söylüyordunuz. Ama ben bugün bunu yapmayacağım, çünkü o zaman, bu ifadeler insanların odaklandığı tek şeye dönüşüyor. Gerçekleri hatırlamıyorlar, bunları ilk başta söylememin sebebi, artık bilimi dışlamak için zamanımızın olmaması. Yaklaşık bir yıldır sürekli olarak hızla azalan karbon bütçelerimizden tekrar tekrar bahsediyorum. Ama bu hala göz ardı edildiğinden, tekrarlamaya devam edeceğim.

Geçen yıl Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından yayınlanan 1,5 Derece Özel Raporu’nun İkinci Bölüm 108. sayfasında deniyor ki, küresel sıcaklık artışını 1,5 derece selsiyus ile sınırlamak için yüzde 6 ile 7 arasında bir şansımız olmasını istiyorsak 1 Ocak 2018 tarihinde o bütçede salacak 420 gigaton CO2 tutarında bir bütçemiz kaldığını bilmeliyiz. Günümüzün emisyon seviyeleriyle buna ayrılan bütçe yaklaşık sekiz yıl içinde tükenecektir. Bu sayılar kimsenin kanaati ya da siyasi görüşü değil. Günümüzdeki pek çok bilim insanı bahsi geçen rakamları ılımlı bulsa da bu mevcut, ulaşılabilen en iyi bilimdir. Bu bilgiler IPCC aracılığıyla kabul edilenlerdir ve lütfen bu rakamların küresel olduğunu ve dolayısıyla Paris Anlaşması’nın küresel bir alanda çalışmasını sağlamak için kesinlikle gerekli olan eşitlik yönü hakkında hiçbir şey söylemediğini unutmayın. Bu, daha zengin ülkelerin adil bir paylaşım yapmaları, gerçek sıfır emisyonlara çok daha hızlı inmeleri ve daha fakir ülkelerin de aynı şeyi yapmalarına yardımcı olmaları gerektiği anlamına gelir. Böylece dünyanın daha az şanslı bölgelerindeki insanların yaşam standartları yükseltilebilir. Söz konusu rakamlar ayrıca çoğu geri besleme döngüsünü, doğrusal olmayan devrilme noktalarını veya toksik hava kirliliği tarafından gizlenen ek ısınmayı içermemektedir. Bununla birlikte, çoğu model, gelecek nesillerin gerekli ölçekte bulunmayan ve belki de asla olmayacak teknolojilerle bir şekilde yüz milyarlarca ton CO2’yi emebileceğini varsaymaktadır. Yaklaşık% 6 ila% 7 şans bütçesi, IPCC tarafından verilen en yüksek oranlara sahip olandır. Ve şimdi bu bütçede adil bir şekilde paylaşmak için 340 gigatondan az CO2 bulunmaktadır.

Peki, 1,5 derecenin altında kalmak neden bu kadar önemli? Çünkü insanlar bir dereceye kadar iklim krizinden ölüyorlar. Çünkü United Science, iklimleri istikrarsızlaştırmaktan kaçınmak için bunun gerekli olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla, buzulların çözülmesi, kutup buzlarının ve Arktik bölgesinde buzulların erimesi gibi geri dönüşümsüz zincir reaksiyonlarını önlemek için mümkün olan en iyi şansa sahibiz. Derecenin her bir bölümü önemlidir. İşte yeniden söylediğim bu. Bu benim mesajım. Odaklanmanızı istediğim konu bu.

Lütfen bana söyler misiniz, en azından bir düzeyde panik hissetmeden bu rakamlara nasıl tepki veriyorsunuz? En ufak bir öfke hissetmeden bu konuda hiçbir şey yapılmadığı gerçeğine nasıl yanıt veriyorsunuz? Telaşlandıran sesi duymadan bunu nasıl iletebiliyorsunuz gerçekten bilmek istiyorum. Paris Anlaşması’ndan bu yana, küresel bankalar 1.9 trilyon ABD doları fosil yakıta yatırdı. Küresel emisyonların %71’inden yüz şirket sorumludur, G20 ülkeleri toplam emisyonların neredeyse% 80’ini oluşturuyor. Dünya nüfusunun en zengin %10’u CO2 emisyonlarımızın yarısını üretirken, en yoksul %50’si sadece onda birini oluşturmaktadır. Gerçekten yapmamız gereken şeyler var ama bazılarımızın yapması gerekenler diğerlerinkinden daha fazla.

Son zamanlarda, bir avuç zengin ülke sera gazı emisyonlarını şu ya da bu tarihe kadar yüzde yüz azaltma ve uzun yıllar iklime göre nötr ya da net sıfır olma sözü verdi. Söz konusu vaat ilk bakışta etkileyici gibi gelebilir, ancak niyetler iyi olsa da bu liderlik değildir. Bu öncülük etmek değildir. Bu yanıltıcıdır, çünkü söz konusu taahhütlerin çoğu havacılık, nakliye, ithal ve ihraç edilen mal ve tüketimi içermemektedir. Dahası, ülkelerin emisyonlarını başka yerlerde dengeleme olasılığını da içermektedir.

Bahsedilen taahhütler, varlıklı ülkeler için gerekli olan ve arda kalan küçük bütçe dahilinde kalmak için gereken yıllık azaltma oranlarını içermemektedir. 2050’de sıfır, hiçbir şey ifade etmez, eğer birkaç yıl boyunca yüksek emisyon devam ederse, kalan bütçe de gidecektir. Resmin tamamını görmeden bu krizi çözmeyeceğiz. Bütüncül çözümler bulmak asıl odaklanılması gereken konuyken, bunun yerine ülkelerin boşluklar üzerinde pazarlık yapma ve hırslarını yükseltmekten kaçınmaları için bir tür fırsata dönüşmüş gibi görünmektedir.

Ülkeler gerçek adımlar atmak için çift sayım emisyon azaltımları, emisyonlarını yurtdışına taşımak ve hırsları artırma veya çözüm veya hasar kaybı için ödeme yapmayı reddetme vaatlerine geri dönmek gibi akıllıca yollar buluyorlar. Bu artık durmalı. İhtiyacımız olan şey kaynağında gerçek şiddetli emisyon kesintileri, ancak elbette sadece emisyonları azaltmak da yeterli değil. 1.5 derecenin altında kalmak için sera gazı emisyonlarımız durdurulmalı. Karbonu yerde tutmalıyız. Sadece uzak tarihler ayarlamak ve eylemin izlenimini veren şeyleri söylemek, büyük olasılıkla yarardan daha fazla zarar verecektir, çünkü gerekli değişiklikler hâlâ hiçbir yerde değildir. Dünya liderlerinden duyduklarınıza rağmen ihtiyaç duyulan politika bugün hala mevcut değil. Ve hala en büyük tehlikenin eylemsizlik olmadığına inanıyorum. Asıl tehlike, politikacılar ve CEO’ların bunu gerçek eylemler gibi göstermesidir. Aslında akıllı muhasebe ve yaratıcı PR dışında neredeyse hiçbir şey yapılmamaktadır.

Dünyayı dolaşabilecek kadar şanslıydım. Deneyimlerim, farkındalığın en az bizi yönetmesi için seçilenler arasında olduğu kadar her yerde eksik olduğunu gösterdi. Durumun aciliyeti onlar için bir şey ifade etmiyor. Liderlerimiz acil bir durumdaymış gibi davranmıyorlar. Acil bir durumda davranışınızı değiştirirsiniz. Yolun ortasında duran bir çocuk varsa ve arabalar tam hızla geliyorsa, çok rahatsız olduğunuz için uzağa bakmazsınız. Hemen koşar ve o çocuğu kurtarırsınız. Ve bu aciliyet duygusu olmadan, gerçek bir krizle karşı karşıya olduğumuzu nasıl anlayabiliriz? Eğer insanlar neler olup bittiğinin tam olarak farkında varmazlarsa, o zaman iktidardaki insanların harekete geçmeleri için onlara baskı yapmayacaklardır. Ve şu an olduğu gibi halkın baskısı olmadan liderlerimiz temelde hiçbir şey yapmayarak durumdan sıyrılabilirler. Dolayısıyla bu böyle sürüp gider.

Sadece üç hafta içerisinde geleceğimizi tanımlayacak yeni bir döneme gireceğiz. Şu andaysa umuda dair hiç bir işaret yok. Sana söylüyorum, umut var! Umudu gördüm, ama bu hükümetlerden veya şirketlerden değil farkında olmayan, ama şimdi uyanmaya başlayan insanlardan geliyor. Ve bir kez farkına vardığımızda değişiriz. İnsanlar değişime hazır. Ve umut işte budur çünkü demokrasimiz var ve sadece seçim gününde değil, her zaman, her saniye ve saatte demokrasi gerçekleşiyor. Özgür dünya kamuoyu tarafından yönetilir. Aslında, tarih boyunca her büyük değişiklik insanlardan geldi. Beklemek zorunda değiliz. Biz insanlar değişime şimdi başlayabiliriz.

Teşekkür ederim.

* Greta Thunberg’in COP25 Konuşması (11.12.2019, Madrid)